Showing posts with label afya. Show all posts
Showing posts with label afya. Show all posts

Tuesday, September 13, 2016

Jinsi punyeto inavyosababisha upungufu wa nguvu za kiume


Ukosefu  na/ama  upungufu  wa  nguvu  za  kiume, ni  tatizo  linalo  wakabili  mamilioni  ya  wanaume  duniani.  Zipo  sababu  nyingi  zinazo  sababisha  tatizo  la  ukosefu  wa  nguvu  za  kiume.  

Miongoni  mwa  sababu  hizo  ni  pamoja  na  maradhi  kisukari, presha,shinikizo  la  damu, moyo, figo, matatizo  kwenye  mishipa  ya  ubongo  &  mishipa  ya  uti  wa mgongo, matatizo  kwenye  mishipa itumikayo  kusafrisha damu  mwilini, maradhi  ya  ngiri,  pamoja  na   upigaji  punyeto  kwa  muda  mrefu.

Katika  makala  yetu  ya  leo, tutaangalia  namna   suala  la  upigaji  punyeto linavyo  athiri  nguvu  za  kiume.

Kabla  hatujaangalia  namna  suala la upigaji  punyeto linavyo  maliza  nguvu  za  kiume, ni  vyema  tukafahamu  kwanza  kuhusu  SAYANSI  YA  MFUMO  WA  NGUVU  ZA  KIUME.

Kufahamu   kuhusu   SAYANSI  YA  MFUMO  WA  NGUVU  ZA  KIUME  tafadhali  tembelea :

Ukisoma  vizuri  kuhusu  mfumo  wa  nguvu  za  kiume, utagundua  kuwa   Suala  la  nguvu  za  kiume  ni  suala  la  kimfumo.  Ili  mwanaume  awe na nguvu  za  kiume, aendelee  kuwa  na  nguvu  za  kiume na  azilinde  nguvu  zake za  kiume, ni  lazima  ogani  zote zinazo  husika  na  mfumo  wa  nguvu  za  kiume  ziwe  na  afya  njema  na  ziwe  na  ushirikiano   thabiti  na  wenye  afya.

Vile  vile , utagundua  kuwa , mambo  makuu  muhimu  katika   mfumo  wa  nguvu  za  kiume  ni  kama  ifuatavyo:

i.Mishipa  imara  ya  ubongo  na  yenye  afya  njema

ii. Mishipa  imara  ya  uti  wa  mgongo  (  spinal  cords )

iii.Mishipa  imara  itumikayo  kusafirisha  damu  mwilini  (  Blood Vessels )

iv. Mfumo  imara  wa  usafirishaji  damu  mwilini

v. Mishipa  ya  uume  iliyo  imara  na  yenye  afya  njema

vi. Uhusiano  imara  na  wenye  afya  kati  ya  mishipa  ya  fahamu  iliyopo  katika  ubongo, mishipa  ya  kwenye  uti  wa  mgongo  pamoja  na  misuli & mishipa  ya  kwenye  uume.

Hivyo  basi, ili  mwanaume  aweze  kuwa  na  nguvu  imara  za  kiume, na  aendelee  kuwa  na  nguvu  hizo ni  lazima  mambo  yote  muhimu  katika  mfumo  wa  nguvu za  kiume  yawe  imara  pasi na  hitilafu  yoyote.

Hitilafu  yoyote  katika  mambo  hayo, itasababisha  ukosefu na/ama  upungufu wa  nguvu  za  kiume  kwa  mwanaume  huyo.  Pale inapotokea    hitilafu  ama  mapungufu  katika  ogani  zaidi  ya  moja  kati  ya  zilizo  tajwa hapo  juu, basi  tatizo  kwa  muhusika  huwa  kubwa  mara  dufu.

JINSI  PUNYETO  INAVYO  SABABISHA  TATIZO  LA  UKOSEFU &  UPUNGUFU  WA  NGUVU  ZA  KIUME.
Mwanaume   anapopatwa na  wazo  la  kufanya  tendo  la  ndoa, ubongo  hutoa  ishara  kwenye  mishipa  ya  uti  wa  mgongo  ambayo  nayo  husafirisha  taarifa  hadi  kwenye  mishipa &  misuli  ya  uume.

Mishipa  ya  uume inapopokea  taarifa  hiyo, hutanuka. Na  mishipa  ya  uume  inapotanuka, hufanya  mambo  mawili  muhimu  sana :

i.Husababisha  mishipa  ya  ateri  kupanuka  na  hivyo  kuruhusu  damu  kuingia kwa  kasi  sana   ndani  ya  mishipa  ya  uume  na  hivyo  kuufanya  uume  usimame  na  kuwa  imara  bara bara.

ii. Huibinya na  kuiziba  mishipa  ya  vena  na  hivyo  kuzuia  kunyonya  ama  kufyonza  damu  iliyo  ingia  ndani  ya  mishipa ya  uume.  (  KAZI  KUBWA  YA  MISHIPA  YA  VENA  ILIYO  KARIBU NA  MISHIPA  YA  UUME  NI KUHAKIKISHA  HAKUNA  DAMU NDANI YA  MISHIPA  YA  UUME. HIVYO  BASI  DAMU  INAPOINGIA  NDANI YA  MISHIPA  YA  UUME, MISHIPA  YA  VENA  HU “SENSE” JAMBO  HILO  KWA  HARAKA  NA HIVYO  KUIFYONZA  DAMU  HIYO  KUTOKA KWENYE MISHIPA  YA UUME  YA  KUITOA  NJE YA MISHIPA  YA  UUME.  NA  DAMU INAPOKOSEKANA  NDANI  YA  MISHIPA  YA  UUME, HUUFANYA  UUME  KUSINYAA  NA  KULEGEA )

Mtu  anayepiga  punyeto  husababisha  mambo  yafuatayo  katika  mwili  wake :

1. Huuwa  nguvu  ya  mishipa  & misuli ya  uume ambayo  ndio  inayo husika  na  kusimama  kwa  uume

2. Mishipa  ya   uume  inapo  sinyaa  na  kukosa  nguvu  yake  ya  asili, husababisha  mambo  yafuatayo :

i.Huondoa  uwezo  wa  mishipa  &  misuli  ya  uume  kutanuka, na  hii  ndio  sababu  inayo  wafanya  waathirika  wa  punyeto  kutumia  nguvu  nyingi  sana  katika  kuufanya  uume  usimame.

ii.Huondoa  uwezo  wa  mishipa &  misuli  ya  uume  kuibana  na  kuiziba  mishipa  ya  vena, na  hii ndio  sababu  inayo  fanya  waathirika  wa  punyeto  kufika  kileleni  haraka  sana, kwani damu  inayo  ingia  kwenye misuli  ya  uume   hufyonzwa  ndani ya  muda  mfupi sana. 
 Hii  hutokea  kwa  sababu  mishipa na  misuli  ya  uume inakuwa  imelegea,na  mishipa  ya  vena inakuwa  imepwaya, hivyo  msuguano wowote ule  hufanya  mishipa  ya  vena  kufunguka  na  kufyonza  damu  kutoka  kwenye mishipa  ya  uume  na hivyo  kuufanya  uume  kusinyaa  ndani ya dakika ama sekunde  chache sana.

3. Vile  vile  punyeto  hufanya  uume  kusinyaa na  kurudi ndani  na  kuufanya  uonekane kama  uume  wa  motto mdogo.

Kwa  ufupi  punyeto  husababisha  ukosefu  wa  nguvu  za  kiume  kwa  sababu  kuu  zifuatazo :

i.Kwanza   hudhoofisha  na  kuharibu  mishipa  ya  uume,  ambayo  ndio  hufanya  uume kusimama.

ii.Pili  hudhoofisha  utendaji  kazi  wa  mishipa  ya  ateri, ambayo  ndio  hutumika  kama  njia  ya  kusafirisha  damu kupeleka kwenye  misuli  ya  uume  na  ivyo  kuufanya  uume  usimame

iii. Tatu, punyeto  hupelekea  kuvuja  kwa  mishipa  ya  vena  na  hivyo  kusababisha  damu  kufyonzwa  kwa  haraka  sana  kila  iingiapo ndani  ya  misuli ya  uume  na  matokeo  yake  ni  uume   kusimama  kwa  muda  mfupi  sana  wakati wa  tendo  la  ndoa.

iv. Punyeto  huathiri  mtiririko  wa  damu  kwenda  kwenye  mishipa  ya  uume, kwa  sababu  hudhoofisha  misuli &  mishipa  ya  uume  pamoja  na mishipa ya  ateri  ambayo  ndio  hutumika  katika  kusafirisha  damu kwenda  kwenye  uume

DALILI  ZA  MTU  ALIYE  ATHIRIWA  NA  PUNYETO
Dalili  kuu  za  mtu  aliye athiriwa  na  punyeto  ni  kama  ifuatavyo:

i.           Uume  kusinyaa  na  kuwa  kama  wa  mtoto
ii.         Uume kurudi  ndani
iii.       Uume  kusimama  ukiwa  legelege
iv.       Kufika  kileleni  haraka  wakati  wa  tendo  la  ndoa.

Sunday, August 28, 2016

Nina Ugonjwa wa Kupenda Wanawake Naweza Fanya lolote Nimpate Mwanamke...

Hili jambo kipindi cha nyuma sikuona kama ni tatizo lakini sasa naanza kuona ni tatizo. siku nimekaa nikapiga mahesabu ya idadi ya wanawake nliotembea nao ni zaidi ya 500 hao ndio ninawakumbuka. huwa nachanganyikiwa kabisa nikiona mwanamke....sijafaham kama nilirogwa au ni nini. nimetembea mikoa kama 8 hivi tanzania huko nimeacha kilio tu maana nimepiga mahesabu nina watoto wa nje mpaka sasa 17. moja ya tatizo langu kubwa huwa sipendi kabisa kutumia kinga.

naweza nikatumia kinga bao la kwanza ila ujue kuendelea hapo yaani huwa navaa natumia baaaye naichomoa ili nipige issue kavu baada ya saa moja au mawili ndo naweza kumaliza. nikivaa kinga ndo inaweza ikafika kesho. wanawake wameshanijua yaani wakitaka pesa wananionesha tu k zao..wakionesha basi naishiwa nguvu yaani hata nikiwa na hasira vipi nikioneshwa K.U basi naachanganyikiwa nakuwa kama bwege tu.

nakumbuka kuna siku moja nlikuwa na dada mmoja room kwake tunapiga story huku tunaangalia movie..mara ikaja sehem ya movie wanafanya tendo hilo la ndoa.nikajawa na hamu ile mbaya nikaanza kumuomba yule dada...yule dada alinambia hawezi nipa maana sijatulia kabisa. tena mbaya zaidi akanionesha kuwa unaiona hii....huku akifunua na kunionesha hakuwa amevaa nguo ya ndani. akanambia unaiona hii??? sikupi hata kidogo we hujatulia" siku ile nililia sana kulilia anipatie ile issue...nlilia kama masaa matatu hivi na nikamwambia yule dada achukue kadi yangu akachukue pesa zooooote zilizopo kwenye account yangu akirudi anipe... akagoma akasema kama nipo serious basi nimrushie pesa kwenye simu yake. nikaangalia kwenye account nlikuwa na 450,000. nlimrushia ndo akanipa issue. nlipomaliza ndo akili ilinirudia nlijilaumu sana maana nlimpa pesa yangu yooote. mwezi mzima niliteseka.

siku nyingine nliahirisha safari kabisa kumkimbizia dada mmoja ambaye alikuwa anaishi buguruni kwa mnyamani nlimfutatilia toka mwenge wakati mimi nlikuwa naenda mbezi.ilibidi niahirishe safari yangu nimfate mpaka kufika buguruni kwa mnyamani yule mtoto ndo akakubali tukae sehemu tule chips kuku ndo tuwekane sawa.

sasa nawaza nifanyeje jamani pamoja ya kuwa ndo udume wenyewe lakini daaaah mwenzenu napenda sana kukuchi. napenda ,napenda napenda...na nikiona nachanganyikiwa kabisa hata siwezi kufikiri vizuri.

By Brian

Sunday, July 24, 2016

Jitibu Magonjwa 300 Kwa Kutumia Mti wa Mlonge

Mlonge au moringa oleifera kwa kiingereza umekuwa ukijulikana kama mti wa miujiza kwa karne nyingi katika baadhi ya nchi za Afrika, Asia na katika nchi za Caribbean. Mti huu umeripotiwa kutibu zaidi ya magonjwa 300 ikiwemo magonjwa mbalimbali sugu.

Karibu kila sehemu ya mti huu hutumika kama dawa. Majani ya mlonge yanaweza kutafunwa mabichi, yaliyochemshwa kama mboga au yaliyokaushwa na kusagwa kuwa unga. Unga wa mlonge unaweza kuhifadhiwa kwa miezi kadhaa bila kupoteza ubora na faida zake za kiafya.

Mbegu za mlonge zimekuwa dili kubwa duniani kwa sasa, zinahitajika kwa kiasi kikubwa katika nchi ya Marekani na China na kwa mujibu wa taarifa ni kuwa zinauzwa mpaka 45000 ya Tanzania kwa gramu 500. Walikuja pia wachina kuzinunua kwa wingi na walikuwepo hapa bei ya mbegu za mlonge ilifika mpaka 11000 kwa kg kwa bei ya jumla yaani kwa anayechukua kg 100 au 500 au 1000 na kwenda juu. Taarifa zisizo rasmi zinadai wachinja hawa walikimbia nchini baada ya serikali kuanza kufuatilia na kuwakamata wakwepaji kodi bandarini. Isingekuwa hivi mpaka leo mlonge ungekuwa umeshatowka wote Tanzania.


Faida za mlonge zimeandikwa na majarida ya afya na lishe kadhaa duniani. Kile ulikuwa hujui ni kuwa viwanda na makampuni mengi ya dawa za hospitalini yamekuwa yakitumia virutubishi vilivyomo kwenye mti huu kutengenezea madawa kwa ajioli ya binadamu na wanyama.

Mlonge una:

Kalsiumu mara 17 zaidi ya ile ya maziwa ya ng’ombe

Potasiamu mara 15 zaidi ya ile ya kwenye ndizi

Una vitamini A mara 10 zaidi ya ile ya kwenye karoti

Una protini nyingi mara 9 zaidi ya ile ya kwenye mtindi

Una klorpfiti (kemikali ya rangi ya kijani ipatikanayo katika mimea) mara 4 zaidi ya ile ya kwenye nyasi au majani ya ngano (wheatgrass)

Una madini chuma mara 25 zaidi ya yale ya kwenye Spinach

Una vitamini A mpaka Z

Una omega 3, 6 na 9

Una asidi amino zile muhimu zinazohitajika na mwili

Una kiasi cha kutosha cha madini ya zinc ambayo ni madini muhimu katika kuongeza homoni za kiume na nguvu za kiume kwa ujumla

Mlonge ndicho chakula chenye afya zaidi juu ya ardhi:

Mlonge una jumla ya virutubishi 92, mmea au mti mwingine wenye virutubishi vingi basda ya mlonge una virutubishi 28. Mlonge una vionsa suku 46 na viondoa uvimbe mbalimbali mwilini 36, una asidi amino 18 na asidi amino muhimu zaidi 9 ambazo miili yetu haina uwezo wa kuzitengeneza.

Unga wa majani ya mlonge unao uwezo wa kutibu magonjwa zaidi ya 300 mwilini, magonjwa hayo ni pamoja na :

1. HUko Afrika magharibi madaktari hutumia mlonge kutibu kisukari.

2. HUko India mlonge hutumika kutibu shinikizo la juu la damu

3. HUtibu matatizo u maumivu ya mishipa

4. Hutuliza mapigo ya juu ya moyo

5. Hutibu kansa

6. Pumu

7. Hutuliza wasiwasi

8. Kikohozi

9. Maumivu ya kichwa

10. Inazuia na kushusha ile lehemu hata ile ya juu zaidi

11. Inapunguza mafuta tumboni

12. Inaweza sawa homoni

13. Inatibu maumivu wakati wa hedhi

14. Unasafisha ini

15. Inasafisha mkojo na kibofu cha mkojo

16. Inarekebisha matatizo kwenye tezi

17. Unatibu kipindupindu na kuharisha

18. Kifua kikuu

19. Kichwa kizito

20. Uchovu

21. Mzio

22. Vidonda vya tumbo

23. Maambukizi kwenye ngozi

24. Maumivu mbalimbali mwilini

25. Huondoa madoa doa meusi kwenye ngozi

26. Husafisha damu

27. Hutibu matatizo kwenye koo

28. Huondoa makohozi mazito kooni

29. Huondoa taka na msongamano kifuani

30. Hutibu kipindipindu

31. Huondoa moto wa jicho au uvimbe kwenye jicho

32. Hutibu maambukizi kwenye macho na kwenye masikio

33. Unatibu homa

34. Maumivu kwenye maungio

35. Huondoa chunusi

36. Hutibu matatizo karibu yote ya ngozi na kinga ya mwili

37. Matatizo kwenye mfumo wa upumuaji

38. Inatibu kiseyeye

39. Huongeza uwingi wa mbegu za kiume na nguvu kwa ujumla

40. Inatibu minyoo

41. Huongeza maziwa kwa wingi kwa mama anayenyonyesha

42. Huondoa uvimbe kwenye utumbo mpana

43. Inatibu ugonjwa wa kuvimba mwili

44. Inatibu kuhara damu

45. Inatibu kisonono

46. Unatibu tatizo la kukosa usingizi

47. Unatibu homa ya manjano

48. Unatibu malaria

49. Unatibu U.T.I na matatizo mengine kwenye mfumo wa mkojo

50. Unasaidia pia kujenga na kuimarisha misuli

51. Unatibu magonjwa ya mifupa

Mlonge uansafisha mwili wako wote, unasafisha ini, figo, moyo, macho, unaimarisha meno, ngozi na nywele. Wakati unatumia mlonge unakufanya ujisikie vizuri, ujisikie mpya na mwenye nguvu. Watu wengi wanaotumia mlonge huwa ni wenye afya nzuri hata kwa muonekano tu hata wanapokuwa na umri mkubwa zaidi ya miaka 90.

Majani ya mti wa mlonge pia yanaweza kutumika kutengeneza biogas. Hutumika pia kama chakala cha wanyama kama sungura , mbuzi, ng’mbe. Mbwa n.k. Sungura wanaonekana kupenda zaidi mlonge kuliko wanyama wote.

Sunday, January 31, 2016

Ugonjwa wa figo na sababu za kushindwa kufanya kazi

wapenzi na karibuni katika kipindi kingine cha Ijue Afya Yako. Kipindi ambacho hujadili na kuzungumzia masuala mbalimbali yanayohusu afya na tiba yakiwemo magonjwa na namna ya kujikinga nayo ili kuiwezesha jamii kuimarisha afya kwa ujumla. Katika kipindi chetu cha leo na vinavyofuata tutazungumzia matatizo ya figo na kile kinachosababisha viungo hivyo muhimu mwilini vishindwe kufanya kazi. Tumeamua kuzungumzia maudhui hiyo kutokana na watu wengi katika jamii yetu kukabiliwa na matatizo tofauti ya figo ambayo matibabu yake ni yenye gharama kubwa na ambayo pia husababisha baadhi kupoteza maisha.

Hapa duniani kuna maradhi ya aina nyingi yanayotisha, kusumbua binadamu, kuwatia ulemavu na hata kuwa chanzo cha uchumi kutetereka na wakati mwingine kusababisha vifo. Miongoni mwa maradhi hayo ni kuharibika kwa figo au kushindwa kufanya kazi. Ugonjwa huo si tu kwamba huleta maumivu kwa mgonjwa, bali pia hautibiki kirahisi pamoja na gharama za matibabu husika kuwa kubwa huku wengi wakishindwa kuzimudu. Wataalamu wa afya wanasema kuwa, kuna sababu kadhaa zinazosababisha maradhi ya figo yakiwamo matumizi mabaya ya dawa hasa za maumivu, dawa za kienyeji, uvutaji wa sigara na unywaji wa pombe kupita kiasi. Lakini kabla hatujaeleza jinsi tatizo hilo linavyotokea kwanza tufahamu figo ni nini na ni zipi kazi zake.

Figo ni miongoni mwa viungo muhimu katika mfumo wa utendaji kazi wa mwili wa binadamu, vyenye kazi ya kuchuja uchafu uliomo kwenye damu. Mwili wa binadamu una figo mbili zenye maumbo yanayofanana ambazo ziko kila upande wa uti wa mgongo, na zimejificha nje ya utando unaozunguka tumbo, chini kidogo ya mbavu. Figo hukaa karibu na tumbo mbele ya ukuta wa mgongo. Hupata damu kutoka kwenye mishipa ya ateri moja kwa moja kutoka kwenye mshipa mkuu wa aota na kuirudisha damu hiyo moja kwa moja kwa mishipa ya veini kwenda kwenye vena cava.

Figo huhusika na uratibu wa shinikizo la damu, madini ndani ya damu na uzalishaji wa chembe nyekundu za damu. Lakini kazi kuu za figo ni kuchuja vitu mbalimbali pamoja na sumu katika damu, kusaidia kuhifadhi na kudhibiti kiwango cha maji na madini (electrolytes) mwilini. Figo pia huchuja vitu hivyo pamoja na maji yaliyo mwilini na kutengeneza mkojo, huchuja pia maji yasiyohitajika mwilini huku zikinyonya madini na kemikali muhimu na kuzirudisha katika mzunguko wa damu na kutoa nje uchafu usiohitajika. Kazi nyingine za figo ni pamoja na kusaidia kutengeneza mada ya erythropoletin ambayo ni muhimu katika utengenezaji wa chembechembe nyekundu za damu, hupokea asilimia 25 ya damu na kila figo ina chembechembe hai ndogo milioni moja, ambapo pia husaidia kudhibiti na kurekebisha shinikizo la damu mwilini (blood pressure).

Jinsi figo zinavyofanya kazi
Figo zina jukumu kubwa katika mwili, sio tu kuchuja uchafu kwenye damu ili kuepukana nao, bali kuratibu madini yaliyomo ndani ya damu, shinikizo la damu na kuchochea uzalishaji wa chembechembe nyekundu za damu. Figo zina uwezo wa kufuatilia kiwango cha umajimaji wa damu na uongezekaji wa madini kama vile sodiamu na potasiamu na pia tindikali katika mwili mzima. Huchuja uchafu wa vyakula vilivyosharabiwa mwilini. Uchafu mkubwa unaochujwa mwilini ni pamoja na urea ya nitrojeni (blood urea nitrogen-BUN) na creatinine (Cr). Damu inaposhuka kwenye figo, vichocheo vyake huamua kiasi gani cha maji kiende kuwa mkojo kulingana na wingi wa madini yaliyomo ndani ya damu. Kwa mfano, kama mtu anaharisha au ameishiwa na maji kutokana na ugonjwa fulani, figo huzuia maji yaliyopo yasiende kuwa mkojo na hapo mkojo huwa wa njano.

Lakini kama maji yako mengi mwilini, mkojo huwa na maji na huonekana msafi. Kazi hiyo hufanywa na homoni inayoitwa renin ambayo huzalishwa na figo ikiwa ni sehemu ya uratibu wa shinikizo la damu na hali ya mwili.

Figo pia huzalisha homoni ya 'erythropoietin' ambayo huchochea uti wa mgongo kuzalisha chembechembe nyekundu za damu. Kuna seli maalumu katika figo ambazo huratibu kiwango cha hewa ya oxygen ndani ya damu. Kama kiwango hicho kitashuka 'erythropoietin' huongezeka na kuchochea uzalishaji wa chembe nyekundu za damu. Baada ya figo kuchuja uchafu, mkojo huzalishwa na kupelekwa kwenye kibofu kupitia mrija wa ureta ambako huhifadhiwa hapo ukisubiri kutoka nje ya mwili kwa kukojoa.

Kati ya sababu nyingi zinazopelekea figo kushindwa kufanya kazi ni shinikizo la juu la damu na ugonjwa wa kisukari. Takwimu zinaonyesha kuwa, zaidi ya nusu ya watu wazima wenye matatizo ya figo husababishwa na magonjwa hayo. Ugonjwa wa kisukari kama haujatibiwa ipasavyo, sukari itajilimbikiza ndani ya damu na ikiwa nyingi huharibu seli na hivyo kupunguza uwezo wa figo kuchuja uchafu. Kuna aina mbili za kisukari, kwanza ni kisukari ambacho mwili hushindwa kuzalisha mada inayomeng'enya sukari kwenye damu yaani insulin, na kisukari cha pili ni pale mwili unaposhindwa kutumia vizuri insulin inayozalishwa. Kuhusiana na tatizo la shinikizo la juu la damu, ni pale kunapokuwa na shinikizo kubwa la damu kuliko ukubwa wa mishipa yake. Shinikizo hilo linapoongezeka husababisha ugonjwa wa moyo na pia ugonjwa sugu wa figo.

Sababu nyingine ni kuharibika kwa seli zinazohusika na uchujaji wa uchafu hali inayosababisha kupungua kwa mkojo, kutotolewa kwa protini katika mkojo na kuvimba kwa mikono na miguu. Sababu nyingine ya kuharibika figo ni magonjwa ya kurithi kama vile 'Polycystic' yaani kutokea vivimbe ndani ya figo na hivyo kushindwa viungo hivyo kufanya kazi. Magonjwa kama haya siyo ya kawaida lakini huanza wakati mtoto akiwa bado tumboni. Aina za ugonjwa wa figo
Aina za ugonjwa huu ni mbili, ya kwanza ni ile ya figo kushindwa kufanya kazi kwa ghafla na muda mfupi, na ya pili ni ile ya figo kushindwa kufanya kazi polepole na kwa muda mrefu.

Katika aina hii ya ugonjwa ambapo figo hushindwa kufanya kazi polepole na kwa muda mrefu, kiungo hicho huharibiwa taratibu na kuendelea kupungua uwezo wake wa kufanya kazi kadiri siku zinavyokwenda. Dalili za aina hii ya ugonjwa huchelewa kujitokeza na wakati mwingine mwenye tatizo huwa hahisi dalili yeyote, hadi pale inapotokea akaugua ugonjwa mwingine na daktari kuhisi tatizo, ndipo hugundulika kuwa na ugonjwa huo baada ya vipimo.

Sababu zinazotajwa kupelekea figo kushindwa kufanya kazi ghafla, kubwa ni kupungua kwa mzunguko wa damu kwenye figo, kemikali za mwilini au kushambuliwa na sumu. Kushuka kiwango cha mzunguko wa damu humpata mtu ambaye anatapika sana na hanywi maji ya kutosha, anayeharisha sana na hanywi maji ya kutosha na wale ambao hupoteza damu nyingi kama vile kwenye ajali. Sababu nyingine ni pamoja na ugonjwa wa moyo, ambapo moyo kushindwa kusukuma damu kwa ghafla, au waliougua maradhi ya moyo kwa muda mrefu.

Kemikali pia husababisha hali hiyo ambayo hutokana na kutumia dawa iliyo na mzio kwa mtumiaji, dawa zinazosababisha mkojo utoke kwa wingi, dawa za kienyeji na baadhi ya dawa za malaria. Tatizo la figo kushindwa kufanya kazi kwa ghafla pia humpata mtu ambaye ana bakteria kwenye mzunguko wa damu, ambao wanaweza kusababisha homa yaani Septicemia na hata kuugua malaria. Lakini sababu zinazofanya figo zishindwe kufanya kazi taratibu na kwa muda mrefu na hatimaye kuharibika kabisa, ni presha kuwa juu, kisukari, magonjwa yanayosababishwa na bakteria, virusi vya HIV, saratani na sumu mbalimbali zinazoingia mwilini.

Dalili
Dalili za kushindwa kufanya kazi figo ni pamoja na kuongezeka kwa uchafu ndani ya mwili ambao husababisha kwanza kabisa kupungua kwa kiasi cha mkojo, kushindwa kupumua, kusikia kichefuchefu, kutapika na kuvimba miguu. Dalili nyingine ni maji kujaa mwilini, madini ya mwili kuwa juu hasa ya 'potashiamu', asidi nyingi, matatizo katika moyo, ubongo, kukosa hamu ya kula na kudhoofika mwili.

Hali hiyo husababisha udhaifu, kuhema kwa shida, uchovu na kuchanganyikiwa. Kushindikana kuondolewa kwa kemikali ya potasiamu katika mirija ya damu husababisha mapigo ya moyo na kifo cha ghafla. Wakati mwingine dalili zinaweza zisijitokeze hata kama tatizo lipo. Dalili nyingine kwa wagonjwa ambao hawagunduliki mapema ni kuvimba macho wakati wa asubuhi na uvimbe kupungua baadaye. Nyingine ni kuvimba miguu asubuhi na kupungukiwa damu mwilini ambazo huweza kujitokeza kama dalili za kwanza.

Mambo Muhimu Ya Uchunguzi Afya Kwa Mwanaume

Madaktari huunganisha habari unayotoa kutoka kwenye dalili unazohisi, historia ya maradhi yaliyowahi kukusumbua, uchunguzi wa mwili wako pamoja na kufanyiwa vipimo ili kugundua maradhi au hatari ya kupata maradhi fulani kama kisukari.

Kupima afya ni muhimu kwa wanaume, hata kama hawana dalili za magonjwa. Madaktari bingwa wa magonjwa ya tiba wanapendekeza wanaume wafanyiwe uchunguzi wa afya kila mwaka.

Hata hivyo, kama mtu ana viashiria hatarishi vya kupata magonjwa sugu kama kisukari, mtaalamu wa afya atamshauri ni mara ngapi apime afya yake.
Kuna mambo ambayo ni muhimu katika umri wowote na mengine ni muhimu zaidi katika umri mkubwa.
Madaktari huunganisha habari unayotoa kutoka kwenye dalili unazohisi, historia ya maradhi yaliyowahi kukusumbua, uchunguzi wa mwili wako pamoja na kufanyiwa vipimo ili kugundua maradhi au hatari ya kupata maradhi fulani kama kisukari.

Ni vyema kumuuliza daktari wako kuhusu vipimo unavyotakiwa kufanyiwa, kwa maana vipimo hutegemeana na umri, historia ya matatizo ya afya katika familia, mtindo wa maisha unayoishi, vyakula unavyokula, aina ya kazi yako na hali ya unywaji pombe na uvutaji tumbaku.

Unaweza kufanyiwa baadhi ya vipimo kama shinikizo la damu kwenye chumba cha daktari. Vipimo vingine kama Kolonoskopi (Colonoscopy) ambacho ni kipimo kinachotumika kupima saratani ya utumbo mpana, huhitaji vifaa maalumu hivyo inawezekana vikafanyika chumba tofauti.

Vipimo vikubwa zaidi vya afya ya mwili mara nyingi vinahitaji mgonjwa kukaa hospitalini hadi usiku mnene. Vipimo vitafanyika kwenye mwili wako wote ili kuhakikisha huna tatizo lolote. Kama unajisikia vizuri na majibu ya vipimo yameonyesha huna tatizo, basi utakuwa na afya njema.

Kabla ya kufanyiwa vipimo daktari anaweza kushauri usile vyakula vizito kama ugali kwa karibu saa 24, ili kuruhusu baadhi ya vipimo kufanyika. Vipimo vitahusisha X ray za baadhi ya maeneo ya mwili wako kama kifua, vipimo vya mkojo, vipimo vya kinyesi, vipimo vya damu na vinginevyo.

Wakati unafanyiwa vipimo daktari anaweza akawa anakuuliza maswali kadhaa. Na kama una kitu unachohisi ambacho si cha kawaida unaweza kumwambia daktari wako akakufanyia uchunguzi; pengine anaweza kukuandikia dawa nzuri kwa ajili ya maradhi yako. Vipimo gani muhimu kwa wanaume?

SHINIKIZO LA DAMU
Shinikizo la damu linapaswa kupimwa kila unapofika hospitali kwa ajili ya matibabu.

Ikiwa una matatizo ya moyo na figo, na kama una kiharusi, daktari wako atapendekeza uwe na shinikizo la damu la chini zaidi kuliko watu wasio na matatizo.

Inawezekana ukaambiwa kuwa shinikizo lako la damu hupanda kwa vile unazeeka. Hii ni kwa sababu mishipa ya damu inazidi kuwa migumu kwa kadri umri unavyoongezeka.

Shinikizo kubwa la damu siyo zuri kwa afya yako kwa kuwa linaongeza hatari ya kupata kiharusi, mshtuko wa moyo, moyo kushindwa kufanya kazi, ugonjwa wa figo na kifo cha ghafla.

KUPIMA LEHEMU
Kutokana na mfumo wa sasa wa maisha na vyakula tunavyokula, uchunguzi wetu wa kiafya inabidi uhusishe kupima kiwango cha kolesteroli (lehemu).

Kuwa na kiwango kikubwa cha kolesteroli kuna maana ya kuwa na mafuta mengi kwenye damu, kitu kinachoweza kusababisha kupata magonjwa ya moyo.

UZITO NA KIMO
Mtu anapaswa kuwa na uzito unaofaa ambao uko sawa na kimo kwa taratibu za kiafya. Njia sahihi ya kujua kama uzito na kimo chako vipo vizuri kiafya ni kwa kutumia uwiano wa uzito na kimo (BMI).
Unaweza kutumia kikokotozi cha BMI na kupata majibu. Kwa kawaida BMI chini ya 18.5 inaashiria upungufu wa uzito. BMI kati ya 18.5 na 25 huashiria afya njema. Mtu mwenye BMI ya 30 au zaidi atakuwa na uzito kupita kiasi.

UCHUNGUZI WA TEZI DUME
Wanaume wenye miaka kuanzia 45 na kuendelea, wanapaswa kufanyiwa vipimo vya tezi dume. Kipimo rahisi cha kwanza kisicho na gharama ni daktari kuingiza kidole cha shahada katika njia ya haja kubwa na kutomasa tezi dume. Akihisi tezi ni kubwa na ina vinundu, hii ni ishara kuwa una saratani ya tezi dume.

Kipimo kiitwacho kitaalamu Prostate Specific Antigen (PSA) ni kipimo cha damu kinachosaidia kugundua saratani ya tezi dume.

UCHUNGUZI WA UTUMBO MPANA NA PURU
Saratani ya utumbo mpana na puru (njia ya haja kubwa) mara nyingi hutokea wakati kuna uvimbe usio wa kawaida kwenye maeneo hayo.

Vipimo vya kolonoskopi vinaweza kugundua uvimbe mdogo mapema na kuruhusu daktari kuweza kuuondoa kwa upasuaji kabla haujakua.
Kinyesi kilichochanganyikana na damu inaweza kuwa dalili ya mwanzo ya saratani ya utumbo mpana, hivyo kinyesi kinaweza kupimwa kugundua kama kuna saratani hiyo.

Kama umri wako ni chini ya miaka 40, daktari wako anaweza kukufanyia kipimo cha korodani. Daktari atakuambia ugeuze kichwa na ukohoe, huku yeye akishika korodani zako kuangalia henia.

UCHUNGUZI WA MACHO
Ni muhimu kwa wanaume kufanya vipimo vya macho ili kuchunguza matatizo fulani ya macho. Vipimo vinaweza kupima uonaji na afya ya macho yako. Kufanyiwa vipimo vya macho kunaweza kugundua matatizo ya macho kama glaukoma, mtoto wa jicho.

UCHUNGUZI WA MENO
Uchunguzi wa meno unahusisha kukagua meno, fizi, kinywa, ulimi na limfu za shingo. Inashauriwa kufanya uchunguzi wa meno kila baada ya miezi 6 ili kuwa na kinywa chenye afya bora. Ili kukamilisha uchunguzi wa meno, inapaswa kuhusisha vipimo vya X ray.    

Tatizo la Nguvu za Kiume na Suluhisho lake

Makala hii ni maalumu kwa ajili ya wanandoa tu na si vinginevyo au kama elimu kwa wanandoa watarajiwa. Muogope Mungu uzinzi ni dhambi kubwa sana.

Katika kilele cha mwisho cha furaha katika maisha ya ndoa, kama inavyofahamika, ni sherehe inayopatikana katika tendo lenyewe la ndoa. Hata hivyo, ili furaha ipatikane ni lazima tendo lenyewe lifanyike katika hali ya afya kwa wanandoa wote wawili.

Nguvu za kiume ni neno linalotumika mara nyingi kumaanisha ‘Uwezo wa mwanaume kufanya tendo la ndoa’. Na inapokuwa tofauti na hivi, tunaita ni ‘kupungua au kukosa nguvu za kiume’. Kupungukiwa kwa nguvu za kiume hutofautiana toka mtu mmoja hadi mwingine. Inaweza kuwa ni kujumuisha hali ya kutokuwa na uwezo wa kusimamisha uume, au hali ya kutokuwa na uwezo wa kufika kileleni kwa muda mzuri wa kutosha.

Licha ya hivyo, elimu mhimu kabisa ambayo mwanaume anapaswa kuifahamu ni kuwa, nguvu hizi hazitoki katika madawa ya kemikali au pahala pengine; zinatoka katika vyakula tu.

Tatizo la Nguvu za Kiume na Suluhisho lake
Kwanini wanaume huishiwa nguvu za kiume?
Kuishiwa nguvu za kiume ni jambo la kawaida kwa wanaume wengi. Ni kushindwa kwa uume kudumu kusimama barabara kwa ajili ya tendo la ndoa, au kuwahi kufika kileleni.

Hatari ya kupungukiwa nguvu za kiume huongezeka kutokana na umri. Kulingana na tafiti za kitabibu, wanaume wenye umri kuanzia miaka 60 tatizo hili ni kubwa kwao kuliko wanaume wenye umri wa miaka 40.

Wanaume wenye elimu ndogo juu ya utendaji kazi wa mwili na afya ndio wanaokabiliwa sana na tatizo hili. Hii ni kwa sababu wanashindwa kuelewa aina ya chakula kinachoongeza nguvu za kiume na za mwili kwa ujumla, mtindo wa maisha wanayotakiwa kuishi ili kupunguza hatari hiyo, wanakunywa pombe na hawafanyi mazoezi ya viungo. Mazoezi ya mwili hupunguza hatari ya kupungukiwa nguvu za kiume.

Tatizo la kupungukiwa nguvu za kiume linaweza kuwa na sababu za kihisia (emotional causes) lakini sababu nyingine hutokana na maradhi kama vile kisukari na shinikizo la juu la damu.

Inakadiriwa kuwa asilimia 50 hadi 60 ya wanaume wenye maradhi ya kisukari wana tatizo la uume kushindwa kusimama. Watu wanaosumbuliwa na kiharusi na ulevi nao wana hatari kubwa sana kwa sababu ya uharibifu wa korodani (testicles) kutokana na ulevi sugu na kupoteza testerone. Pombe hupunguza kwa kiasi kikubwa uzalishaji wa manii (mbegu za kiume).

Watu wanaosumbuliwa na shinikizo la damu, magonjwa ya tezi, majeraha (kama vile kutokana na upasuaji wa viungo vya uzazi), matumizi ya dawa zenye kemikali bila mpangilio au ushauri wa wataalamu na maradhi ambayo hudhoofisha mtiririko wa damu kwenye uume. Hata hivyo, upungufu wa nguvu za kiume unatibika katika umri wa rika zote.

Vipengele ambavyo daktari atahitaji kuvifahamu kabla ya kuanza kukutibu tatizo la kuishiwa nguzu za kiume ni;

  • Umri wa mgonjwa
  • Jumla ya afya aliyonayo kwa kwa sasa
  • Utendaji wa tendo la ndoa zamani na sasa
  • Migogoro ya ndoa, kifamilia, kazi n.k
  • Ni nini malengo ya tiba ?

Kuwa na mtaalamu mzuri ni njia ya kwanza katika kupata uponyaji sahihi. Ni mhimu wewe kujisikia vizuri na kumwamini daktari wako, kisaikolojia utakuwa umepiga hatua ya kwanza ya kupata nafuu ya tatizo linalokukabili.

Nini Sababu ya uume kushindwa kusimama?
Kushindwa kwa uume kusimama pia hutambulika kama kuishiwa nguvu za kiume. Ni kitendo cha mtu kushindwa kusimamisha uume au kudumisha usimamaji wa uume kwa muda wa kutosha kufanya tendo la tendo na mwenzake. Lakini wakati hii inaweza kumfikisha mwanaume katika upeo wa raha (orgasm), hali hii yaweza kumuacha mwanamke akiwa hakutosheka.

Mke wako hupendelea ukawie ikibidi ukawie zaidi. Kama mwanaume atakuwa anawahi kumaliza, basi anakuwa hampi raha mke wake.

Ingawa, kama una tatizo la kuwahi kufika kileleni hauko peke yako. Takribani asilimia 30 hadi 40 ya wanaume wa rika zote wana tatizo hili. Lakini vile vile kufahamu tu kuwa wanaume wengine pia wana tatizo kama lako haitakusaidia kuondoa shida inayokukabili.

Habari nzuri kwa wanaume ikiwa ni pamoja na wewe ni kwamba kuna njia zenye manufaa makubwa kabisa ya kumaliza tatizo hili.

Kuna wakati kushindwa kusimama uume kunaweza kuonekana kama si tatizo lakini wakati hali hiyo inapoendelea kwa muda mrefu inaweza kuleta hisia ya dhiki kubwa kwa mme na mke wake. Lakini hata hivyo, sababu za kawaida zinazosababisha uume kushindwa kusimama ni pamoja na matatizo ya mhemko kama;

  • Wasiwasi
  • Hofu
  • Msongo/Stress
  • Hasira
  • Huzuni
  • Ukosefu wa hamu ya tendo la ndoa

Ili kuwa na uwezo wa uume kusimama panahitajika;

Mfumo wa neva ulio na afya nzuri ambao unapeleka mpwito neva (nerve impulses) katika ubongo, uti wa mgongo na uume.
Mishipa ya ateri iliyo na afya ya ndani na iliyo karibu na corpora cavernosa
Misuli laini yenye afya na tishu za ufumwele (fibrous tissues) ndani ya corpora cavernosa na
Kiwango sahihi cha oksidi nitriki (nitric oxide) ndani ya uume.

Kushindwa kwa uume kusimama kunaweza kutokea pia kama kipengele kimojawapo katika hivyo vilivyotajwa hapo juu hakipo sawa. Pia sababu zingine za kupunguwa kwa nguvu za kiume, kushindwa kwa uume kusimama, au kuwahi kufika kileleni ni pamoja na;

  • Umri mkubwa zaidi
  • Kisukari
  • Kujichua/Punyeto
  • Uzinzi
  • Kukosa Elimu ya vyakula
  • Kutoku
  • jishughulisha na mazoezi
  • Shinikizo la juu la damu
  • Maradhi ya moyo
  • Uvutaji sigara/tumbaku
  • Utumiaji uliozidi wa kafeina. Na kama hujuwi kafeina ni kitu gani,
  • Kudhurika kwa neva au uti wa mgongo
  • Madawa ya kulevya kama vile bangi, heroini, kokeini, na pombe
  • Kiwango kidogo cha homoni ya testerone
  • Athari kutoka kwa baadhi ya dawa


Nguvu za kiume na mzunguko wa damu:
Nini kinachofanya uume usimame? Kwa haraka unaweza kusema ni msisimko. Ndiyo, unaweza kuwa sahihi. Lakini msisimko ni matokeo. Kuna kinachosababisha kutokea kwa msisimko huo. Bila hicho, hakuna msisimko unaoweza kutokea.

Kila mwanaume anapaswa kuwa na jibu la swali hili ili atakapoona tatizo ajuwe wapi pa kuanzia na pa kumalizia. Hata kama si kwa undani, Elimu ya kujijuwa jinsi mfumo wako wa mwili unavyofanya kazi ni mhimu sana kwa kila mtu na si kwa madaktari pekee kama wanavyodhani watu wengi.

Kutokuwa na chochote kichwani kuhusu miili yetu inavyofanya kazi ndiyo sababu kubwa inayotufanya kuparamia madawa kiholela na hivyo kujidhuru badala ya kujitibu.

Kinachofanya uume usimame ni mzunguko wa damu. Na kabla hujaendelea kusoma tambua jambo moja mhimu; ‘’Asilimia 94 ya damu ni maji’’. Hii ni kusema katika kila lita 10 za damu, lita 9 kati ya hizo 10 ni maji. Kwa kifupi maji ndiyo kila kitu mwilini, nakushauri unywe maji bila kusubiri kiu.

Mzunguko wa damu unaofanya kazi vizuri kama inavyotakiwa na usio na hitilafu yeyote ni kipengele mhimu sana katika afya ya mwili, mishipa na kusimama kwa uume wako.

Kwanini mzunguko wa damu ni mhimu?
Mzunguko wa damu ulio katika afya bora husambaza damu ya kutosha katika viungo vyote vya mwili hii ikijumuisha pia damu ya kwenye mishipa ya uume wako. Hii ni kuwa hata kama utagusana na mwanamke hautaweza kufanya chochote kama damu haizunguki katika viungo vyako kama inavyotakiwa. Hebu mwangalie mtu aliyekufa, damu yake haizunguki, je anafanya chochote? Hata hivyo huo ni mfano mkubwa sana.

Hii ni kusema kuwa, chochote ambacho kinazuia mtiririko wa damu kwenda kwenye uume kinaweza kuzuia kusimama kwa uume. Kama mishipa ya vena na ateri imeziba, mwili wako hautaweza kusimamisha uume vizuri. Hii ni kutokana na kwamba uume hautapata damu ya kutosha.

Mara nyingi vena zilizoziba kutokana na mzunguko dhaifu wa damu ni sababu ya kushindwa kusimama uume kwa wanaume wengi wenye miaka 60 kwenda juu, wanaume wenye kisukari na pia wanaume wenye hali ya kukauka kwa vijiateri vya ateri, na wenye maradhi ya moyo.

Baadhi ya wanaume wanapatwa na tatizo la kuishiwa nguvu za kiume kama matokeo ya kula vyakula vyenye mafuta mengi ambayo yanaweza kuzuia mtiririko mzuri wa damu kwenye uume. Inashauriwa pia kuepuka vinywaji na vyakula ambavyo husindikwa viwandani.

Katika tendo la ndoa kwa mwanaume, mishipa ya damu ya ateri ina nafasi kubwa sana sababu ya kazi yake ya usafirishaji wa damu kwenda sehemu mbalimbali za mwili, hivyo unashauriwa kujifunza namna ya kutunza ateri za mwili wako ili kuruhusu mtiririko mzuri wa damu mwilini mwako.

Pia ni mhimu sana kuwaona wataalamu wa tiba kuhusu unavyojisikia na jinsi unavyohisi kuwa pengine unaweza kuwa na tatizo katika mishipa yako ya ateri. Jaribu kujiwekea utaratibu wa kujichunguza afya yako mara kwa mara kama utahisi kunyemelewa na tatizo hili. Baadhi ya watu hufanya maradhi kuwa sugu kwa sababu ya kuacha kujichunguza mara kwa mara hadi wauguwe, huku ni kukosa kuelewa na kushindwa kujithamini na kujipenda mwenyewe.

Jitibu tatizo la kupungua nguvu za kiume
Katika kujitibu tatizo hili jambo la kwanza ni kuelewa ni nini kimesababisha tatizo hilo kwa upande wako.

Ikiwa unasumbuliwa na mfadhaiko/stress uangalifu mkubwa unahitajika kabla ya kuamua kutumia dawa yoyote. Katika hali ya mfadhaiko wa akili utokanao na hali ya kushuka kwa uchumi kwa mfano, wanandoa wanapaswa kuwa ni wenye umoja na kujaliana zaidi, shida ni pale kama mke akili yake ni ndogo kwani badala ya kufunga na kuomba huenda akaenda kukutangaza kwa majirani!.

Kama tatizo limesababishwa na magonjwa kama kisukari, shinikizo la juu la damu au uzito kupita kiasi ni vema ukajitibu kwanza na maradhi haya. Tatizo ni kuwa watu wameaminishwa kwamba maradhi haya hayana dawa jambo ambalo si kweli, kisukari, shinikizo la damu na hata uzito ni magonjwa yanayotibika kabisa hasa kwa kutumia dawa mbadala na kufuata muongozo sahihi katika kula na kunywa kwa kipindi cha majuma kadhaa.


Kama tatizo linatokana na matumizi ya vilevi, hatua ya kwanza ni kuviacha kwanza hivyo vilevi. Ndiyo kuviacha kwanza, unatakiwa ujiulize mwenyewe kipi ni mhimu kwako ndoa yako au hivyo vilevi? Mtu anayejali vilevi kuliko hata afya yake hafai. Na kanuni ni hii; ukitaka uzuri ni lazima udhurike kwanza. Kuna watu wanajidanganya kwamba ukitumia sijuwi kilevi fulani nguvu zinaongezeka, ni kweli zitaongezeka hapo mwanzoni mwa matumizi ya hicho kilevi lakini kadri siku zinavyoenda ndivyo utakavyoendelea kuwa mtegemezi wa hicho kilevi na itafika siku hata hicho kilevi hakitasaidia kitu na hapo ndipo hatari zaidi ya kutotibika tatizo lako itakapojitokeza

Ufahamu ugonjwa wa ‘Mkanda wa jeshi’

MPENZI msomaji wa ukurasa huu wa afya, leo tuangalie ugonjwa unaojulikana kama mkanda wa jeshi. Tumekuwa tukishuhudia baadhi ya watu wenye ugonjwa huu wakionekana kuwa wana maambukizi ya VVU bila kuwa na uhakika wa afya zao au bila kutambua chanzo sahihi cha ugonjwa wenyewe.

Hali hii imewafanya baadhi ya watu kuamini kuwa mtu mwenye ugonjwa wa mkanda wa jeshi anakuwa na ugonjwa wa UKIMWI  jambo ambalo halina ukweli kwa asilimia mia moja kwani sio wote wenye ugonjwa huu wanakuwa na VVU.

Ugonjwa huu kitaalamu unajulikana shingles au herpes zoster ambapo ugonjwa huu husababishwa  na virusi aina ya Varicella-zoster ambao pia husababisha ugonjwa wa tetekuwanga. Ugonjwa huu wa mkanda wa jeshi huathiri ngozi ambapo huambatana na vipele na michubuko kama ya  kuungua yenye kuambatana na maumivu makali.

Visababishi
Dk Grace Chirwa kutoka Hospitali ya Temeke Dar es Salaam anasema kuwa ugonjwa huu husababishwa na virusi aina ya Varicella-zoster  ambao pia husababisha ugonjwa wa tetekuwanga. Baada ya mtu kupatwa na ugonjwa wa tetekuwanga, virusi vya ugonjwa huo hubaki katika hali ya kupooza/ kutokuwa na madhara katika baadhi ya neva mwilini.

Baada ya kukaa mwilini kwa miaka kadhaa, iwapo kinga za mwili zitashuka kwa sababu yoyote virusi hawa hupata nguvu na kuwa imara jambo linalopelekea kutokea kwa ugonjwa wa mkanda wa jeshi. Ugonjwa huu unapotokea ni mara chache sana ugonjwa huo kujirudia mara ya pili kwa maisha ya mtu huyo.

Vihatarishi
Ugonjwa huu unaweza kumpata mtu wa umri wowote ingawa watu wa makundi fulani wanakuwa katika hali ya hatari zaidi kupatwa na ugonjwa huo.
Makundi ambayo yapo kwenye hatari zaidi ni watu walio na umri wa zaidi ya miaka 60, mtu aliyewahi kuugua ugonjwa wa tetekuwanga kabla ya kufikisha umri wa mwaka mmoja.
Pia watu ambao kinga zao za mwili zimepungua kwa sababu zozote zile ikiwemo mwenye maambukizi ya HIV, saratani pamoja na utapiamlo:

Licha ya hiyo ugonjwa huu hauambukizwi kutoka kwa mtu mmoja kwenda kwa mwingine kama yalivyo magonjwa mengine. Inapotokea mtoto au mtu mzima ambaye hajawahi kupata ugonjwa wa tete kuwanga au kupata chanjo yake akakutana na mgonjwa wa mkanda wa jeshi, mtoto huyo au mtu huyo anaweza kuugua ugonjwa wa tetekuwanga na siyo mkanda wa jeshi.

Dalili
Dk Chirwa anasema kuwa dalili ya awali kabisa ya mkanda wa jeshi ni maumivu makali sehemu fulani/ upande mmoja wa mwili yanayoambatana na hali ya ganzi na hisia za kuungua kwenye ngozi.
Maumivu hayo pamoja na   hisia hizo za kuungua  hutokea kabla ya vipele/ michubuko kutokea kwenye ngozi.

Kawaida ya dalili hizi za vipele au michubuko huusisha eneo fulani la mwili hasa kuanzia kwenye uti wa mgongo kuzunguka kuelekea eneo la tumbo au kifua. Michubuko pia inaweza kutokea kwenye maeneo yanayozunguka uso, macho, midomo au masikio.
Dalili nyingine za ugonjwa huu ni maumivu ya tumbo, homa, maumivu ya mwili mzima, kuwa na vidonda sehemu za siri, kuwa na maumivu katika sehemu za kichwa, kuwa na maumivu ya viungo, kuvimba kwa tezi pamoja na tatizo la kutoona iwapo  neva za maeneo ya uso zimeathirika.

Vipimo
Ni mara chache sana kufanya vipimo kwa ajili ya kutambua ugonjwa huu, isipokuwa kwa nchi zilizoendelea. Kwa ujumla utambuzi wa ugonjwa huu hufanyika kwa kuangalia historia ya mgonjwa na kuchunguza sehemu ya ngozi iliyoathiriwa. Pia vipimo vya damu FBP huonesha ongezeko la chembe nyeupe za damu.

Matibabu
Matibabu ya mkanda wa jeshi hujumuisha matumizi ya dawa kama vile Acyclovir, Famciclovir na Valacyclovir kwa ajili ya kuua virusi wanaosababisha ugonwja huu. Dawa hizi husaidia kupunguza maumivu, kuzuia madhara zaidi ya ugonjwa huu na kupunguza muda wa ugonjwa.
Dawa hizi hutolewa angalau saa 72 baada ya mgonjwa kuanza kuhisi maumivu na hali ya kuungua.Wataalamu wa afya hushauri mgonjwa kuanza kutumia dawa kabla  vipele/ michubuko kujitokeza.

Jamii ya dawa za corticosteroids kama vile prednisolone husaidia kupunguza maumivu na uvimbe kwa badhi ya wagonjwa. Dawa nyingine zinazofaa kutumika ni pamoja na jamii ya antihistamines kwa ajili ya kupunguza muwasho, dawa za maumivu, calamine lotion kwa ajili ya kupunguza muwasho. Aidha mgonjwa anashauriwa kupata mapumziko ya kutosha

Matarajio
Ugonjwa huu huchukua kati ya wiki mbili hadi tatu kupona wenyewe, na unapo pona inakuwa nadra sana mtu aliyewahi kuugua kurudiwa tena na ugonjwa huu kwa mara ya pili. Licha ya kupona kwa kipindi hicho, uwezekano wa maumivu yanayotokana na ugonjwa huo kudumu kwa muda wa miezi kadhaa hadi kwa mmoja unakuwepo ambapo husababishwa na uharibifu katika neva za mwili.

Madhara
Mtu aliyeugua ugonjwa huu anakuwa katika hatari ya kupatwa na  a kupatwa na shambulio jingine la ugonjwa huu, maambukizi ya bakteria, upofu iwapo eneo la jicho litahusika, ukiziwi, maambukizi katika utando wa ubongo (encephalitis), uwepo wa vimelea kwenye damu (sepsis) au ugonjwa unaoitwa Ramsay Hunt Syndrome iwapo utahusisha neva za uso.

Kinga
Ni muhimu sana watu kuepuka kugusa eneo lenye vipele au michubuko kwa mtu mwenye mkanda wa jeshi au tetekuwanga iwapo mtu anayetaka kufanya hivyo hajawahi  au kupata chanjo ya tetekuwanga.
Ni vema kupata chanjo dhidi ya virus wa Varicella zoster kama inapatikana katika nchi au eneo ulilopo ili kuepukana na kupatwa na tetekuwanga au mkanda wa jeshi.

UGONJWA WA KISUKARI UNAVYOATHIRI MWILI

Haina mashaka yoyote kuwa vyakula vya nafaka vinanoga!  Au wewe unasemaje kuhusu wali mweupe, pilau, biriani?  Na bado hapo hujagusia chipsi, chapati, kitumbua, andazi, bagia na ugali wa sembe.

Sina shaka yoyote ile kuhusu ubaya wa kubugia kwa wingi vyakula vya nafaka.  Tukumbuke kwamba sukari, yule adui namba moja wa afya, chimbuko lake ni nafaka.  Naamini wengi wetu tunajua kuwa sukari ni miongoni mwa vyakula vikuu vinavyosababisha mfuro (uvimbe) na hii ni moja ya vyanzo vikuu vya mwili inayosababisha kisukari.

Kisukari ni nini?
Sukari kinachoingia katika mzunguko wa damu inatokana na vyakula tunavyokula.  Inapokuwepo kwa wingi katika mzunguko huo, mwili kutoa taarifa kwa kongosho ili kufanya kazi ya ziada kuzalisha kiwango kikubwa cha kichocheo kinachojulikana kama insulin ili kuondoa sukari kwenye damu na kuipeleka kwenye seli ili itumike kutengeneza nishati.

Hali hii ikijirudiarudia mara kwa mara, kongosho huchoka na kuanza kufanya kazi chini ya kiwango au wakati mwingine vipokezi vya sukari katika seli (receptors) hushindwa kuendana na kasi ya kuletewa sukari kwa ajili ya matumizi ya seli, hivyo huishia kuikataa.

Hali hii, kitaalamu hujulikana kama insulin resistance, au pingamizi dhidi ya insulin kwa tafsiri isiyo rasmi.  Kuna baadhi ya nyakati, vyote hutokea kwa wakati mmoja, yaani kongosho linafanya kazi chini ya kiwango na pia mgonjwa anakabiliwa na pingamizi dhidi ya insulin.  Hapo mgonjwa husumbuliwa na tatizo la sukari.

Hivi karibuni imebainika kuwa moja ya sababu kubwa sana zinazosababisha vipokezi vya seli kushindwa kupokea sukari inayoletwa ni kitu kinachoitwa mfuro (inflammation).  Mfuro ni uvimbe kama lengelenge hivi.  Mfano wa mfuro ni pale unapojikwaa au kujigonga usoni na mwili ukaumuka na kutengeneza nundu.

Vichocheo vya kusababisha mfuro kwenye seli viko vingi lakini baadhi ni vyakula tunavyokula kila siku.  Vyakula hivi ni pamoja na sukari na wanga iliyotokana na nafaka iliyochakatwa kwa kiwango kikubwa.

Chimbuko la nafaka kusababisha mfuro ni sukari aina ya fructose ambayo ama tayari ipo au inakuwa ni moja ya mazao wakati nafaka inachakatwa ndani ya miili.

Watafiti wanasema fructose huchochea seli za mwili kuchoma nishati iliyohifadhiwa kwa kasi ya kutisha na matokeo yake hukumbwa na matatizo ama mshtuko.

Mshtuko huo husababisha vina saba (DNA) katika hizi seli kusambaratika.  Watafiti hawa wanaongeza kuwa DNA iliyosambaratika hujiunda katika kemikali zinazojulikana kama purines, ambazo nazo huishia kujiunda kuwa tindikali ya urea, yaani uric acid.

Tindikali ya urea husababisha seli za mwili kukumbwa na mfuro ambao huharibu mifupa laini inayounganisha viungo vya mwili, husababisha mishipa ya damu kukumbwa na mkakamao wa kutokupanuka wala kusinyaa, kitendo ambacho husababisha matatizo ya mfumo wa mzunguko wa damu.

Kwa upande mwingine, glukozi au sukari nyingine inayopatikana kwa wingi kwenye nafaka au mezani, inaweza kuleta shida kwenye ini.  Inaweza ikasababisha unene uliopitiliza na inaweza kuchochea kisukari cha ukubwani na saratani.  Glukozi pia ni chanzo kikubwa sana cha mfuro ndani ya mwili!

Kwa mujibu wa tafiti, uchakataji wa glukozi huzalisha kemikali inayoitwa malonyl-coA hupunguza kwa kiasi kikubwa uwezo wa mitochondria kudhibiti chembe chembe zilizobeba umeme hasi (high energy electrons) zinazotumika wakati wa uzalishaji wa nishati inayoitwa Adenosine Tri-phosphate (ATP), ambayo ni kwa ajili ya matumizi ya baadaye mwilini.  Mitochondria inaweza kuelezewa kama ni viwanda vya kuzalisha nishati ndani ya seli.  Huu umeme husababisha kuzaliwa kwa kiwango kikubwa cha chembe zilizobeba umeme chanya zinazoitwa free radicals.  Chembe hizi zina uwezo wa kubadilisha umbo na utendaji kazi wa vinasaba kwenye seli (DNA mutations) na kuharibu vimeng’enya mbalimbali ndani ya mwili.  Tafiti zimebaini kuwa baadhi yetu, miili huchakata ngano bila madhara ukilinganisha na wengine.  Watu wa aina hii husemekana wana mifumo ya ujenzi na uvunjifu wa kemikali ambazo zinaendana na vyakula vya wanga hasa itokanayo na nafaka.  Njia pekee ya kujua kama wewe ni miongoni mwa waliomo katika kundi hili au siyo ni kwa njia ya kipimo cha kutambua mfumo wa ujenzi na uvunjifu wa kemikali mwilini (metabolic typing test).

Monday, August 24, 2015

Wahamiaji 2000 waokolewa Mediterranea


Walinzi wa italia wanasema kuwa takriban wahamiaji 3,000 wako mashakani
Walinzi wa pwani wa Utaliano wanasema kuwa waliaongoza shughuli za kuwaokoa wahamiaji 2,000 hivi ambao walituma ishara ya kuwa taabani kwenye mashua nje ya pwani ya Libya. Mashua kadha zinashiriki katika uokozi.
Mashua kama 18 za raba na mashua nyengine zilizojaa wahamiaji zimetuma ujumbe kwamba ziko mashakani.
Bahari baina ya Libya na Utaliano, ndio njia inayotumiwa kwa muda mrefu, na wakimbizi kutoka Afrika na Mashariki ya Kati, ili kuingia Ulaya.
Kati ya wahamiaji 264,500 Umoja wa mataifa unasema kuwa bahari ya Mediterranea ndio kivukio maarufu.

Kufikia sasa takriban watu laki moja wamewasili katika ufukwe wa Italia .
Manuari ya Kijeshi ya Norway ilikuwa imewaokoa wahamiaji 320 jumamosi asubuhi


Wednesday, August 19, 2015

Kipindupindu Chatikisa Dar, Watatu Wafariki, 34 Vitandani

Wauuguzi katika Hospitali ya Rufaa ya Mwananyamala akitoa matibabu kwa wagonjwa wa kipindipindi waliolazwa katika kambi ya hospitali ya Mwananyamala iliyopo manispaa ya Kinondoni jijini Dar es saaam.
Wauguzi wakiwa katika kambi ya dharura ya kutoa matibabu kwa wagonjwa wa kipindupindu katika hospitali ya rufaa ya Mwanamyamala, Manispaa ya Kinondoni Jijini Dar es Salaam.
Watu watatu wamefariki dunia tangu kuibuka kwa ugonjwa wa kipindupindu ulioenea zaidi katika Manispaa ya Kinondoni  na wengine 34 wakiendelea kupatiwa matibabu katika kambi ya hospitali ya Mwananyamala na Mburahati.
Sababu za kuibuka kwa ugonjwa huo zimetajwa kuwa ni kutokana na kutozingatia kanuni za afya huku jamii ikihimizwa kunawa mikono baada ya kujisaidia, kudhibiti ulaji wa ovyo sambamba na kuchemsha maji ya kunywa.
Aidha akizungumza huku akitoa matibabu ya dharura kwa wagonjwa waliopo katika kambi ya mwananyamala Muuguzi wa Hospitali hiyo Eddy Duamo amesema kuwa miongoni mwa dalili za ugonjwa huo unaosambazwa zaidi na Nzi ni kuharisha zaidi ya masaa mawili sambamba na kutapika ambapo imeelezwa kuwa matapishi hayo husambaa zaidi na kuhara kukiwa na hali ya maji ya mchele.
Hata hivyo Mganga mkuu wa manispaa ya kinondoni Dokta Azizi Msuya amesema kuwa hadi sasa kata 70 zimefikiwa na huduma ya dawa sambamba na kupulizia dawa za kuuwa vijidudu vinavyosambaza ugonjwa huo huku ndugu wanaouguza wagonjwa waliopo haspitalini hapo pia wakiwa wamepatiwa dawa kwa ajili ya kuzuia maambukizi zaidi.
Mkurugenzi wa Manispaa ya Kinondoni Mussa Natti amesema kuwa hadi sasa hakuna karantini ya kuhudumia wagonjwa hao ambapo hadi iufikia jana jioni  maeneo yote yaliyofikiwa na kutokea wagonjwa hao wameshapatiwa dawa ili kuepuka maabukizi zaidi sambamba na kuwataka wakazi wa Wilaya hiyo kutoshiriki chakula cha pamoja na kuepuka kujumuika katika sehemu zenye masonga mano wa watu huku wakishauriwa kuwachunga zaidi watoto  kutokana na uelewa mdogo walio nao juu ya maradhi hayo na vihatarishi vyake.
Kwa upande wake Mkuu wa mkoa wa Dar es salaam Saidi Meck Sadick amewataka wakazi wote wa Jiji la Dar es salaam kutunza mazingira kwa kuzingatia hali ya usafi, ulaji ulio salama na kuepuka matumizi holela ya vyakula huku akiwata wauzaji wa vyakula na matunda barabarani kuviweka katika hali ya safi na salama kwa kuzingatia kanuni na sheria za afya.

source HS

Thursday, July 23, 2015

MATATIZO YA MACHO: CONJUCTIVITS):

Image result for CONJUNCTIVITIS Ni maradhi ya macho sehemu ya utando au ute sehemu ya conjuctiva, ambayo inaunganisha sehemu ya ndani ya jicho na kope.
SABABU:
Yanaweza kusababishwa na vumbi, moshi, upepo ulio na ubaridi, kuweza kutumia macho kwa muda mrefu kutizama kwa mfano kusoma, kukaa
katika mwanga mkali wa jua, upepo wenye ukavu na ujoto wenye hali ya umoto, mvuke, gesi, moto, kemikali, n.k.
DALILI: Kujikuna, kuvimba macho, macho kuwa mekundu, macho kutoa maji au machozi, kuhisi kuna mchanga ndani ya macho, kuogopa mwanga mkali, n.k.
TIBA: Weka macho yawe safi na uyakoshe kwa maji ya baridi. Epusha macho kutokana na joto, baridi, moshi, vumbi, macho yasitumie nguvu sana kama vile
kusoma sana.

Post Labels